Het gebruik van aardwarmte of geothermie is een hernieuwbare, alom aanwezige bron van energie die in België lang over het hoofd is gezien. Nochthans is geothermie niet nieuw. Ruim 10.000 jaar geleden zouden indianenstammen uit Noord-Amerika reeds warmwaterbronnen gebruikt hebben om reinigingsrituelen uit te voeren en om voedsel te koken. Maar ook in onze huidige maatschappij heeft geothermie een vaste plaats ingenomen. Zo wordt in Italië al sinds 1904 elektriciteit opgewekt uit aardwarmte.
Bij ons is de inspanning om geothermie te ontwikkelen tot nu toe beperkt gebleven. Het best bekend zijn een reeks proefboringen die in de jaren ’80 werden uitgevoerd in de Kempen en in de regio rond Mons. Door de daling van de olieprijs in de tweede helft van het decennium zijn de eerste inspanningen echter niet verder gezet. Enkel in de omgeving van Mons is nog steeds een geothermisch systeem actief dat een aantal huizen, scholen, een sportcomplex en serres voorziet van warmte. Momenteel wordt het geothermische potentieel rond Mons verder aangeboord.

De proefprojecten uit de jaren '80 hebben aangetoond dat ook in België aardwarmte gewonnen kan worden. Het project in Mons leert bovendien dat aardwarmte onder bepaalde omstandigheden een economisch rendabel alternatief is voor traditionele vormen van verwarming. In het licht van stijgende olie- en gasprijzen en de groeiende aandacht voor duurzame vormen van energie, hoeft het dan ook niet te verwonderen dat geothermie aan een opmars bezig is.

VITO heeft deze trend voorzien. Sinds 1998 is VITO actief betrokken bij de ontwikkeling van geothermie. In het begin focusten we ons op de ontwikkeling van ondiepe energieopslagsystemen, al dan niet in combinatie met warmtepompen. Deze activiteiten werden in 2005 ondergebracht in de spin-off Terra Energy NV (nieuw venster). Vanaf dat moment heroriënteerde VITO zijn onderzoek naar diepe geothermie en grootschalige energieopslagsystemen in combinatie met wijkverwarming. Na een reeks haalbaarheidstudies leggen we ons nu nadrukkelijk toe op concrete realisaties.

Met dit onderzoek tracht VITO antwoorden te geven op vragen zoals:

  • Hoeveel energie kunnen we uit onze ondergrond onttrekken?
  • Waarvoor kunnen we die energie uit aardwarmte gebruiken?
  • Hoe kunnen we aardwarmte optimaal benutten?
  • Kunnen we geothermie overal ontwikkelen?
  • Kunnen we in een land als België, zonder anomaal warme zones, ook stroom opwekken uit aardwarmte?
  • Hoe kan geothermie bijdragen om de Europese doelstellingen rond klimaat en energie te behalen en ons minder afhankelijk te maken van geïmporteerde energie?
  • Hoe kan geothermie en grootschalige opslag van warmte en koude bijdragen om de vraag naar en  het aanbod van warmte en koude optimaal op elkaar af te stemmen en om groene warmtenetten op te zetten voor de steden van de toekomst?

VITO speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen van geothermie in Vlaanderen en daarbuiten. Door de expertises uit de verschillende onderzoeksgroepen te combineren, kan VITO vrijwel elke onderzoeksvraag op het vlak van geothermie en warmtenetwerken opnemen. Daarnaast kan de projectgroep Geologie & Natuurlijke Grondstoffen (nieuw venster) bogen op uitgebreide ervaring met geothermie. Deze ervaring gaat van het uitvoeren van haalbaarheidsstudies, over het organiseren en coördineren van exploratiecampagnes en het karteren en opbouwen van driedimensionale modellen van de ondergrond, tot het begeleiden van klanten bij de ontwikkeling van concrete projecten.

Documenten